Espreguizándose

Espreguizarse, despois dunha sesta de anos, como Ero de Armenteira pero sen visións do Paraíso, e porse en marcha outra vez; velaí o que lle toca ó vello Vinte arrobas. E qué mellor que cun contiño que andaba hai tempo dando voltas e non acababa de tomar forma.
Acaba de publicarse na revista Terra de Outes, co pseudónimo de Henrique Figueiredo.

Amador das palabras

Ando na procura dunha palabra que me sona de terlle escoitado ós maiores. Sónanvos as 'crezas' referido a vexetais? Como acabo de escoitarllo a un gomeiro -un da Gomera- falando dunha parte que aproveitan das faias, entroume outra vez o proído de andar á caza da orixe das palabras. Curiosas, moi curiosas certas simetrías entre o noso pobo e o canario. Sabiades que a billarda é alá un deporte nacional? E as palabras, que, van ou veñen?
Esta dende logo está aí, pero non a contempla nin o diccionario da RAE, nin o da RAG, nin o Estraviz. É unha palabra alegal.
Canto traballo queda por fagher pra salvar todo o que poidamos da nosa Lingua e que poucas ansias teñen algúns. As facultades de filoloxía -filologia, escreben iles- do País, que as pechen! Pr'o que serven. Convertéronse en atallistas e embaixadores de Lisboa. E mentres, a Lingua extínguese palabra a palabra por morte de usuarios.
"Eu non sei falar o galego", di a miña nai. E quere significar que a súa linguaxe está contaminada de uns poucos castelanismos, pero sobre todo, moi sobre todo, que no seu vocabulario non entran os cultismos, como fulcral, por poñer un exemplo. Non se decata dos centos de palabras da terra e do viño que ela si coñece e o sabio non, e que na súa vida interesarán a un filólogo de facultade. Porque neste País, e non en exclusiva, salvamos o que podemos a golpe de aficionado. De amador, din os do dialecto portugués, e aí ves, aí si que lles dou a razón.

Por qué mandei á merda a U2?

Eran mediados os 80’s e os iutú crebaban esquemas, ata o punto de podelos considerar os Udeus do pop-rock internacional. Ata tal ponto eran bos, que facían cambalear os meus principios básicos na música. Daquela os meus referentes eran os Barós, AC/DC, Motorhead,… Xa tiña o gosto moi definido e un gosto moi bo, pero os irlandeses pegaban forte. De repente, fixeron un filme que se publicitou amplamente na radio e a televisión, e incidía na miña retina cada semana, cando ía ó cine o día do espectador.
Chegou o día da estrea e formei dilixente e pacientemente na fileira para conseguir a entrada. Despois daba tempo sobro a ir tomar un café e ler o xornal antes de que empezara a seguinte proxección. Pero era tal a ansiedade que me presentei na entrada do cine case media hora antes de abriren as portas. Esperei. Cando marchaban os espectadores da sesión anterior, non me daban acabado de saír. Entrei e senteime. Aguante dez minutos de luces cendidas e outros dez de distel, e empezou o filme. Por fin.
Qué decepción! Aquilo era unha colección de videoclips, nin xiquera currados, sen mensaxe nin guión. Unha especie de recopilación de restos dos seus últimos concertos en Europa e América. Un puto documental barato. Para min, que acababa de ver The Wall de Pink Floyd había nada, porque na súa estrea era demasiado novo para poder decidir, foi como se me pasasen o cueiro suxo polos morros. Agora tíña o filme dos ingleses fresquiño de todo para comparar. E non había comparación. O filme dos Pink tiña guión, tiña mensaxe, entrega, estética e estaba currado a tope. Grazas, Bono, tarado de merda, por facerme heavy para sempre. Debera darvos vergoña deturpar así as vosas raíces celtas. En fin, de onde non hai non se pode sacar.
Long live hard rock!

Arrange the world

Kill a bullfighter

De indignación e convivencia

Seguen os indignados nas nosas prazas, argallando cataplasmas mornas para solucionar todos os problemas da sociedade cun só toque de variña máxica. Increpan aos políticos sen distinción, ou non? A verdade é que o fan con máis pracer e saña con aqueles que levan décadas loitando por unha sociedade máis xusta, mentres bican as lousas por onde pasan aqueles outros que os encirraron inicialmente e que só esperan o esnaquizamento dos últimos anacos da sociedade do benestar para facerse co poder, co poder absoluto. Descobren que a policía, os supostos defensores da lei, non actúa con ética tampouco contra eles. Non eran quen de crelo cando os que recibían porrazos e pelotazos non eran eles. Eran nais e pais de familia que defendían o seu posto de traballo ou os seus dereitos, pero que endexamais morrían en cumprimento do deber nin deixaban desconsolados fillos como os uniformados. O fillo dun obreiro non ten capacidade para estar desconsolado e se chora, ben pode aproveitar para lavar a cara. As vítimas desa banda sempre “algo farían”.
Preocúpanlles os ‘privilexios’ dos políticos e dos funcionarios. Se por eles fóra, un enfermeiro iría traballar de balde e cunha bola de ferro encadeada a un nocello. Para eles, o cumio da revolución é retirar 150 euros do caixeiro, todo o mundo ó mesmo tempo. Non pensan que para iso primeiro haberá que telos.
E mentres, a sociedade non está enferma polos salarios dos funcionarios, nin polas xubilacións dos deputados. A enfermidade social está nos millóns de apalermados que sofren durante toda a semana debaixo da bota do amo e o domingo vanlle lamber o cú no estadio porque resulta ser o presidente do equipo dos seus amores. A enfermidade está nas rúas das cidades, onde impera a lei do máis chulo e a dictadura do tempo.
Inda me contaba onte unha amiga que sufríu un deses accidentes estúpidos pasando por unhas galerías comerciais. Caeu e escordou un pé. Contoume que botou un bo anaco tirada no chan, pasando xente a carón dela, sobre todo xuventude, e só ó cabo de varios minutos un señor axudouna a erguerse. Esa é a mesma sociedade que se aleda de que a un funcionario lle rebaixen o 5% do seu salario.
Esa é a mesma sociedade que non se indigna por aparcar nun paso de peóns -e as cadeiras de rodas, os carros de neno e os da compra que pasen polo ar-, que non se indigna por levar estirada ó máximo a correa do can ou por deixar as beirarrúas sementadas de esterco, que non se indigna por saturar as urxencias dos hospitais públicos por nimiedades, que non se indigna por ter que ir coa tarxeta sanitaria na boca retirar unha receita médica da farmacia, ou por ter que levar sempre o DI do reino de españa para non ser detido e identificado, que non se indigna por ter que pagar para entrar en Expourense cando xa lle cobran aos expositores e quen ben se pode permitir pagar, vai convidado.
A mesma sociedade desta cidade hipócrita, capital da provincia máis empobrecida do reino de españa, que vai ter que axustarse ás novas demandas da vaca alemana e, porén, vai seguir sendo a primeira importadora de coches teutóns. A cidade de Fíos, si, dos deseñadores máis innovadores no corte e máis fachas no social e no igualitario. Malditos Verino e Domínguez. Císcome nas vosas teas, nos vosos viños e na vosa suficiencia. E císcome nos talleres de costura en baixos que apenas dan pra aparcar dous coches, sen unha miga de luz natural nin máis aireación que a que veña de subir un chisco a persiana metálica. E isto non tiveron que contarmo. Isto vino eu. Así se xustifica o parque móbil do cancro das Burgas.
Indignadiños, queredes que me indigne e vos acompañe nas prazas? A qué? A insultar ós políticos probos mentres lle facemos festas ós feixistas? A ceibar consignas sen comprometerse? A mudarlle o nome á Praza Maior por Plaza del 15 de Mayo, eh madrileñiños meus? Pois non vai ser, porque xa levo toda a vida indignado e non me sae do escroto descobrir estas alturas a pólvora mollada.

Un biquiño prá democracia

Viñeron onte á noite por nós, por Orang e por min. A mamá quixo meterse no medio, cuspíu ó soldado que me quería levar preso e bateulle na cara ó que termaba para levar ó Nadim, o fillo maior dos veciños. Custounos horrores que non a levaran connosco. Razoei un anaco cos das metralletas e conseguín que deixaran a Orang na casa. Estou convencido de que sairei ben desta. Semellan xente razoable. O Nadim dubida e tento animalo.
Batéronos nada máis chegar ó cuartel. De feito, xa nos cuspiron e tiraron pedras e vasos segundo entrabamos no campo militar. Cústame animar a Nadim e ós demais, porque teño unha brecha na cella dereita que sanga sen parar. Os soldados borrachos que asediaban o camión non me certaron, pero o sarxento que goberna o pelotón si que me atinou coa pistola. Xa non me parecen tan razoables, pero tento tranquilizar ós compañeiros.
Un rapaz que vai connosco e que se chama Nallam, empeza a berrar. Temos que calmalo como podemos, porque o sarxento, que non cheira para nada a alcohol pero debe tomar algunha outra substancia, manda parar, abre a porta e asoma a pistola cada vez. De feito, Karim, o tipo que está ó lado de Nadim, ten un tiro nunha perna dun rebote. Todos rezamos a Alá para que o sarxento non dispare, e para que deixe de tomar o que sexa que se está a meter.
Acabo de ver, cando o sarxento abre a porta, pouco antes de abrirme a outra cella, que estamos chegando ó monte da Muller Deitada. Pensei que estabamos máis lonxe da casa e empezo a ter esperanzas. Ó mellor ceibannos eiquí e podemos estar na aldea en menos dunha hora, coa lección aprendida.
Mándannos sair do camión. Apartan e levan con eles a Karim. Lévano con moita delicadeza, supoño que a unha ambulancia da cruz vermella que vimos pola regaña da porta antes de pararen o camión. Para min que están a punto de mandarnos á casa. Non sei por que, pero de súpeto lémbrome do arrecendo das filloas de millo miudo. O sarxento está levando unha boa por partirme as cellas. Acabo de ver a un tenente ou algo así mandarlle unha bofetada que case o chimpa. O tenente mira para min e sorrí amistoso.
Trabuqueime. O tenente acaba de darlle unha puñada fortísima no peito ó Nadim, que non pode evitar caer. Xa no chan, mándalle dúas patadas nas costelas antes de berrar algo en americano. Un soldado moreno traduce: “Íspete. Saca os pantalóns. Queremos ver que non levas unha bomba atada ó corpo”. Nadim, o meu amigo que me levou espiar a poza na que se bañan as mulleres, xa é maior. Ten quince anos. Baixa os pantalóns e mira para nós cun medio sorriso. Chíscolle o ollo sen que nos vexa. O chiste é que os soldados teñen o rifle grande pero a pirola pequena.
Non nos da tempo a saborear a camaradeiría. Nunha sucesión de ordes, obrigan ó Nadim a quitar tamén os calzóns e refucir a camisola. Estou medio asustado, porque se me fan baixar a min os pantalóns van descubrir que non teño para calzóns. Un soldado moi noviño saca unha cámara dixital e empeza a tirarlle fotos ó Nadim. É curioso, pero inda nantronte estabamos falando de aforrar entre toda a tropa para mercar esa cámara. Pídolle que nos fotografe ós que estamos esperando, e mándanos unha ducia de flashes. Nunha delas, achégase a nós e plántame a compacta no narís. O que me faltaba. Xa non sei por que parte da cara non sango. O soldado americano ri.
De súpeto, todo se transforma. O Nadim está refucindo a camisola, cos pantalóns e os zapatos baixados, e pon cara di rir do noso chiste. Oense tiros. Vexo a cabeza do Nadim, da que só queda a cara. E vexo unha pistola cun burato coma un túnel, e vexo lume.

Imposición

Saio da casa e camiño case dous quilómetros ata o meu posto de traballo. Camiñar é bo, mais afortunadamente non estou obsesionado pola miña lingua, porque deixando a parte unha "Perruquería" unisex, e dous bares, tódolos establecementos están rotulados en castellano. Curiosamente, unha porcentaxe abrumadora de quen os atende usa o galego como lingua habitual. Pensa en galego, inda que por veces ou todo o tempo sinta complexo de inferioridade e salte a un castellano abaneante pra agasallar ó cliente castrapeiro ou quedar ben diante do provedor vigués. No limiar do choio hai un anuncio en octavilla amarela "Se compra oro", que xa non é o primeiro nestes tempos de crise, e un aviso do Servizo de Limpeza do Concello de Ourense. É o único en galego. O miolo do texto está en correcto castellano. Recollo a publicidade, deixando a máis nova. Toda, agás a dun supermercado propiedade dun concelleiro nacionalista dunha vila cercana, está en castellano.
A media mañá, chamo á sede de Vigo da empresa que se ocupa das caldeiras de gas natural, por facerlle un favor a unha veciña anciá. A miña interlocutora dime co seu peculiar acento atlántico que non me entende. Baixo o nivel ata o de pailana de cidade e chórolle un pouco coa idade e o estado físico da miña protexida. Accede por fin a mandarlle un técnico.
Segundo chego á casa, despoixa de facer ó revés o mesmo percorrido, chámanme de movistar. Agora o que non entende moito son eu, porén ser o meu castellano mellor que o de moitos académicos da súa lingua. Un individuo co deixe e nugalla lingual transatlántico pretende colarme un novo servizo da empresa telefónica. Recurro a non ser galegamente amable e pasarme ó castellano. Ó cabo de só un minuto, o pobre asalariado desiste.
Teño un intre para abrir o correo. Hai unha notificación da Consellería de Política Territorial, que tamén remata aí o seu galego. Todo o resto ven en castellano, incluído un impreso para rechear cos meus datos. Gárdoa coas demais, que chegaron cando o PsóE era quen levaba esa consellaría, cos mesmos impresos en castellano.
Prendo un anaco a tele. Teño as canles de pago de R. O pago actualízase cada ano, pero as canles de pago cada vez meten máis anuncios. Isto non ten ren a ver co tema da lingua, pero tamén me fode un anaco bo. Teño a elixir, entre unhas e outras, unhas cen canles. Só dúas, a Telegaita e a Telegaita TDT, maltratan a lingua galega. Todas as demais, a que maltratan é a lingua castellana.
Podo seguir así ata a noite, ó longo da semana, do mes, do ano. Claro que coa familia e os amigos falas en galego, pero case só é o que hai.
Cre alguén que houbo ou hai imposición do galego? Si. Tamén hai unha boa porción de xente que cre nun amigo imaxinario e non pasa nada.
Qué orelladas!